W kręgu ziół, w kręgu magii

Wiejski ogródek ziołowy potrafi oczarować, jeśli nie magicznymi mocami roślin to z całą pewnością niebiańskimi zapachami i aromatami, ukoi każdy umysł. Zioła nie mają przed nami dziś żadnych tajemnic dzięki nowoczesnym metodom badawczym. Warto sobie jednak uzmysłowić, że początki medycyny naturalnej były zupełnie inne, ale wiedza na jej temat była niegdyś pilnie strzeżona i dostępna jedynie wtajemniczonym. W magicznym ogrodzie wszystko musi być na swoim miejscu. Ogródek ziołowy należy założyć w miejscu słonecznym. Jeżeli podłoże nie jest pulchne i przepuszczalne, górną warstwę gruntu przekopujemy z niewielką ilością piasku i próchniczej ziemi kompostowej. Dzięki temu ziemia będzie się wiosną szybko ogrzewać. Na obrzeżenie ziołowej rabaty doskonale nadaje się ruta zwyczajna i santolina, które przy sprzyjających warunkach rozwojowych szybko utworzą gęste żywopłociki. Regularne przycinanie wierzchołków pędowych utrzymuje krzewy w nienagannej witalności i wzmaga ich rozkrzewianie się. Wszystkie gatunki ciepłolubne mogą być trzymane w doniczkach na tarasie. Rośliny zaliczane do aromatycznych takie jak bazylia, lawenda i rozmaryn (eksponowany w wysokich, wąskich donicach, kwitnie bujnie zwieszając pędy po obwodzie całego pojemnika. Z biegiem lat przybiera postać bujnego krzewu) rozstawiajmy możliwie blisko siedzisk i miejsc odpoczynku, łagodząc objawy zmęczenia, dodając sił przywracając wewnętrzną równowagę. Od magicznych praktyk do aromaterapii i homeopatii. Może właśnie dzięki tym właściwościom, ziołom, zwłaszcza tym aromatycznym, przypisywane było(i jest do tej pory) działanie magiczne. Zresztą nie tylko ziołom. Nasi przodkowie uważali, że czarodziejskie moce drzemią również w niektórych drzewach i krzewach. Niestety do tej pory nie wyjaśniono, czy zawieszona nad drzwiami domu jemioła rzeczywiście przynosi szczęście domownikom, odstraszając złe duchy i czarownice. Pewne jest tylko to, co da się zbadać metodami naukowymi. Toteż możemy być pewni, że herbatka z kwiatów czarnego bzu ma działanie napotne, łagodzące objawy przeziębienia. Kąpiel z dodatkiem liści wierzby białej, notabene również uważanej za roślinę magiczną, działa dobroczynnie na zmęczone i obrzmiałe stopy, zaś wywar z jej kory pomaga w stanach podgorączkowych, przy bólach mięśni i stawów oraz w stanach zapalnych skóry. Najskuteczniej działają rośliny świeżo zebrane. Ich moce uaktywniają się w herbatkach, wonnych solach kąpielowych, kompresach na ukąszenia owadów i podrażnienia skóry oraz w maściach na bóle reumatyczne. Zasuszenie ziela zaraz po zerwaniu pozwala zachować większość substancji czynnych. Zapachem ziół napawano się już wiele setek, ba – tysięcy lat temu! Do czasów współczesnych przetrwał zwyczaj wonnych kąpieli w olejkach ziołowych, stosowane dla oczyszczenia ciała i umysłu, złagodzenie napięć nerwowych i zrelaksowania. Wonny olejek można spreparować samodzielnie, wykorzystując na przykład kwiaty i liście miłowonki trójlistkowej, które zalewa się słodkim olejkiem migdałowym. Całość należy macerować w słońcu przez około 2 tygodnie. Wystarczą dwie łyżki olejku na pełną wannę wody, aby po kąpieli skóra stała się jedwabiście gładka. Bardziej zaawansowaną metodą leczenia zapachami jest znajdująca coraz większe uznanie aromaterapia. Tu jednak obowiązują owiele bardziej restrykcyjne zasady dotyczące zarówno dawkowania, jak i zastosowania olejków eterycznych. Intensywny aromat śródziemnomorskich ziół stosowanych w kuchni, takich jak oregano, majeranek i bazylia, najprościej zachować w tłoczonej na zimno oliwie z oliwek. Zioła można dodawać do masła.

Bezpieczeństwo pożarowe

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego, budynki muszą być podzielone na określonej wielkości strefy pożarowe. Instalacje techniczne, w szczególności rury i kable elektryczne, przechodzą wielokrotnie przez przegrody będące oddzieleniami przeciwpożarowymi. Przejścia te, przepusty kablowe lub grodzenia, podobnie jak przegrody, w których występują, spełniać muszą kryteria szczelności i izolacyjności ogniowej. Przejścia instalacyjne przez ściany i stropy, przez które przeprowadzone są pojedyncze przewody elektryczne, kable i wiązki kabli oraz rury z materiałów niepalnych i palnych, stanowią bardzo ważny element przegrody przeciwpożarowej. W przypadku braku odpowiedniego zabezpieczenia stwarzają one zagrożenie obniżenia wymaganej odporności ogniowej ściany czy stropu. Zadaniem systemu ochronnego przejść instalacyjnych jest zachowanie odporności ogniowej przegrody, zmniejszenie zagrożenia powstania pożaru, dzięki czemu zmniejsza się ryzyko rozprzestrzeniania się pożaru W pełni zdublowana architektura systemu gwarantuje w razie awarii jednej z części systemu jego dalsze, poprawne działanie. Zdecentralizowana, modułowa budowa systemu, którego zadaniem jest sygnalizacja pożaru umożliwia dopasowanie rozwiązań oraz możliwości urządzeń do indywidualnych potrzeb każdego obiektu. Systemem sygnalizacji pożaru, w zależności od wielkości instalacji składa się od 1 do 16 central. Każda z podcentral jest autonomiczną częścią systemu z własnym zasilaniem oraz akumulatorami, do której obok grup czujek, przycisków i sterowań można podłączyć również wyniesione pola obsługi dla użytkowników, dla straży pożarnej, drukarki, etc. Dla zapewnienia pełnego bezpieczeństwa systemu wszystkie jego elementy zostały zdublowane (pełna redundancja systemu).

Z budową na ty, trudne początki 2

No dobrze, działkę już mamy, decyzję o warunkach zabudowy też (lub wypis i wyrys MPZP), więc teraz powinniśmy ostatecznie wybrać projekt. Dlaczego dopiero teraz? Bo może się okazać, iż nasz wymarzony projekt nie spełnia wymagań ww. dokumentów. Dlatego zamiast płacić dodatkowe pieniądze za przeróbki, lepiej poszukać podobny projekt, ale mieszczący się w wymaganiach, co przy tysiącach projektów dostępnych w Internecie nie jest taką sztuką. Polecam swoim klientom Internet, ponieważ jest wygodniejszy, chociaż mam ileś tam katalogów, ale rzadko z nich korzystam, ponieważ w necie znajdziemy tysiące gotowych projektów. Teraz czas aby projektant dokonał adaptacji projektu typowego. Zakładając, że nie będzie zmian, musi przynajmniej sprawdzić fundamenty, aby je dostosować do warunków miejscowych oraz te elementy konstrukcji, które są obciążone wiatrem i śniegiem, ze względu na strefy (jeżeli jest ta sama strefa to nie ma takiej potrzeby). No i trzeba na aktualnej mapie do celów projektowych wykonać projekt zagospodarowania działki. Teraz ważna rzecz, czasami zdarza się tak, że jest już umówiona ekipa, pozwolenia jeszcze nie ma. Często ludzie zaczynają na własne ryzyko, ale sąsiad czuwa. Art. 28 ust. 1 PRAWA BUDOWLANEGO mówi wyraźnie: Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Ryzyko jest duże, a gdy wkroczy nadzór budowlany to nie ma zmiłuj. W przypadku legalizacji opłata legalizacyjna za budynek mieszkalny jednorodzinny to 50 000 zł!!! (pięćdziesiąt tysięcy). Kwoty są ogromne więc nie warto ryzykować. Dobrze jest gdy nasza działka ma istniejący wjazd ponieważ nie musimy robić projektu. Lecz gdy go nie ma to w tym momencie nie jest on konieczny, ale przed zakończeniem budowy i tak go musimy wykonać, więc lepiej zrobić to od razu. Teraz komplet dokumentów: - decyzja o warunkach zabudowy lub wypis i wyrys z MPZP - oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych, decyzja w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej (w zależności od potrzeb) - oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną zgodnie z przepisami o drogach publicznych - projekt budowlany - materiały geodezyjne pozwalające ustalić położenie działki typu kopia mapy ewidencyjnej, wypis z rejestru gruntów, czysta mapa do celów projektowych. Pozwolenie jest ważne trzy lata co oznacza, iż budowę trzeba zacząć w ciągu trzech lat i nie można jej przerwać na dłużej niż trzy lata. Do projektu nie trzeba dołączać przyłączy, a w obecnym stanie prawnym nie ma obowiązku uzyskanie pozwolenia czy też nawet zgłoszenia zamiaru ich budowy. Przyłącza zostały wyjęte z jurysdykcji organów administracji budowlanej, lecz projekt na ich wykonanie jest wymagany, a resztę załatwia się u zarządcy sieci. Można jednak dokonać zgłoszenia na podstawie art. 29a ust. 3 i art. 30 prawa budowlanego, ale po co wychylać się przed szereg. No a gdy mamy ostateczne pozwolenie na budowę, to w końcu możemy zaczynać. Tu czyhają na nas kolejne niespodzianki prawa budowlanego. To opiszę w kolejnym artykule

Jakie są nowoczesne baterie łazienkowe?

Baterie łazienkowe w stylu high-tech to produkty tyleż drogie, co intrygujące. Przyglądając się im, nie sposób zadać sobie pytania – po co to wszystko? W wielu czasopismach poświęconych wystrojowi wnętrz powtarza się, że nowoczesne toalety powinny być wyposażone w nowoczesne baterie łazienkowe. I jest to stwierdzenie, które właściwie nie wymaga żadnego komentarza. Zwłaszcza, że na rynku jest coraz więcej stylowych produktów, które mogą zadowolić osoby o wyrafinowanym guście. Kto więc jest osobą, dla której zabawki high-tech to podstawa, może zwrócić uwagę na baterie łazienkowe wyprodukowane przez jedną z czołowych firm desingerskich. Pod warunkiem, że dysponuje kwotą rzędu 6,5 tys. dolarów, bo od takiego poziomu zaczynają się ceny podobnych produktów. Pokazane wiosną baterie łazienkowe oraz wyposażenie toalet to nie tylko krany czy umywalki, ale też sedesy i bidety. Co ważne, wszystkie elementy kolekcji zaliczyć można do produktów przyjaznych środowisko. Dwufazowa spłuczka jest tu jednym z podstawowych elementów gwarantujących oszczędność. Żeby zapewnić komfort użytkowania, tego rodzaju supernowoczesne baterie łazienkowe mają na wyposażeniu także inne ekstrasy. Takie, jak na przykład rozpylacz zapachów, który automatycznie neutralizuje to, co nieprzyjemne w toalecie. Albo podgrzewacz do stóp, który może się przydać w czasie chłodnych, wiosennych dni, kiedy centralne jest już odłączone, a temperatura złośliwie spada. I wreszcie głośniki, z których sączy się wybrana wcześniej piosenka. Można odnieść wrażenie, że tego rodzaju baterie łazienkowe zaprojektowane zostały przede wszystkim po to, żeby ich użytkownik zapomniał o tym, co w łazience ma do zrobienia. Golenie, mycie stóp czy wreszcie korzystanie z toalety w inny sposób ma być, w zamyśle twórców tego zestawu, jedynie dodatkiem do miłego czasu spędzonego w łazience. Tym bardziej, że ich użytkownik nie musi kłopotać się o takie szczegóły, jak zamykanie i opuszczanie deski sedesowej (zajmie się tym automat). Sama deska także może być opuszczana lub podnoszona, w zależności od potrzeb i wzrostu tego, kto jej używa. O automatycznym spłukiwaniu toalety w zasadzie nie trzeba chyba wspominać, ten pomysł nasuwa się sam. Sam design tych produktów także nawiązuje do wysokiej klasy technologii, jakie użyte zostały do ich wytworzenia. Jest surowy, ale stylowy. W sam raz do nowoczesnego domu wyposażonego w ekologiczne technologie i z wnętrzem zaprojektowanym przez dobrego architekta. A, że kosztuje tyle, co używany samochód? To nie problem, dla kogoś, kto potrzebuje toalety automatycznie otwierającej się na przywitanie albo umywalki, która za niego myśli.

Kilka sposobów na odświeżenie wyglądu mieszkania

Zapewne każdy z Was ma taką chwilę, że ma ochotę coś zmienić w swoim mieszkaniu, ale jednocześnie nie chce go przewracać całkowicie do góry nogami. Tu coś poprzestawiać, tu dokupić jakiś dodatek – żeby coś się zmieniło, ale bez zbyt wysokich kosztów. Doskonale to rozumiemy i uprzedzamy – to da się zrobić! I to całkiem niedużym nakładem finansowym. Poniżej przedstawimy kilka rad, w jaki sposób szybko i tanio odświeżyć mieszkanie. Zacznijmy od salonu. To najczęściej największe pomieszczenie w domu, a co za tym idzie, mamy największe pole manewru. Może dobrym rozwiązaniem będzie przestawienie kanapy i fotela w inne miejsce? Wtedy nie będzie przed telewizorem? To nie problem. Możecie tak zmienić układ, aby albo oduczyć się oglądania telewizji w każdym momencie, albo ustawić telewizor w odpowiednim miejscu. Kolejnym krokiem może być zmiana zasłon i firanek. O tyle, o ile nowe firanki najczęściej nie zmieniają ogólnego wyglądu pomieszczenia, to zasłony mogą to już zrobić drastycznie. Pamiętaj jednak, żeby nadal komponowały się z kolorem ścian. Zmień obrus na stole albo pozbądź się go całkowicie – to drugie będzie jeszcze bardziej praktyczne, bo ubrudzony obiadem stół wystarczy wytrzeć – nie trzeba prać. Nada to Twojemu salonowi świeżości i nowoczesnego wyglądu. Przejdźmy do sypialni. Tu najczęściej nie ma zbyt szerokiego pola do popisu, bo mieści się tu szafa, stolik nocny i łóżko. Właśnie – łóżko – zmień pościel i narzutę. Sama pościel niewiele da, jeśli na co dzień jest przykryta, ale narzuta powinna znacznie odświeżyć pokój, ponieważ zajmuje przecież dość dużo miejsca na łóżku. Możesz też zastanowić się nad zmianą firan i zasłon tak, jak w przypadku salonu. Jeśli interesuje Cię trochę gruntowniejsze odświeżanie pokoju, może najlepszym rozwiązaniem okaże się przemalowanie pokoju na inny kolor? Pamiętaj jednak, że wtedy wymiana narzuty i zasłon również będzie obowiązkowa, aby wszystko ze sobą odpowiednio współgrało. Jeśli chodzi o takie pomieszczenia jak łazienka czy kuchnia, to niestety niewiele można tam zrobić. Jeśli mowa o kuchni – każda, nawet najmniejsza zmiana możne utrudnić poruszanie się po niej i sięganie po poszczególne elementy – przyprawy, składniki do potraw czy naczynia. Każdy, kto często gotuje wie, że bardzo ważne jest to, aby wszystko było na swoim miejscu. W łazience najczęściej wszelkie półki są montowane na stałe, więc też niewiele da się zrobić. Powyżej wymieniliśmy tylko kilka wskazówek, najważniejsza jest jednak własna wyobraźnia i odpowiednie poczucie harmonii. W końcu we własnym domu powinniśmy się czuć jak najlepiej.

Briard: owczarek rodem z Francji, który nie lubi się nudzić...

Owczarek francuski briard, to pies o atletycznej budowie i pięknej, długiej szacie. Rasa idealna dla osób aktywnych, które lubią pracować z psem. Briard bardzo mocno wiąże się ze swoim przewodnikiem i pójdzie za nim dosłownie wszędzie! Nawet do... toalety ;) GEAN BrikastaBriard to przedstawiciel jednej z najstarszych, francuskich ras owczarskich. W piśmiennictwie, wzmianki o dużych, kudłatych owczarkach w typie briarda, pojawiły się już w VIII stuleciu! Średniowieczna, francuska kronika Aubry'ego (lub Alberica) de Trois-Fontaines mówi, że tak wyglądające psy miał na swoim dworze Karol Wielki. Briard od początku swojego istnienia był ceniony przede wszystkim jako pies pasterski o nieprzeciętnych umiejętnościach. Rasa odznaczała się inteligencją, odwagą i wytrzymałością. Dwa, trzy briardy z powodzeniem mogły zajmować się stadem ok. 600 owiec bez pomocy człowieka! W ostatnich latach oczywiście zanikła tradycja wypasu stad owiec, ale ze względu na inteligencję, charakter, wspaniałą sylwetkę, piękną szatę (efekt selekcji hodowlanej) i wielkie serce, długowłose owczarki francuskie zaczęły robić karierę jako tzw. psy do towarzystwa. BAHIYYA Karhu Czarny NiedźwiadekDzisiejsze briardy mają mocniejszą budowę i nieco krótszy format. Są bez porównania bardziej długowłose. Sprawiają wręcz wrażenie bajkowych, kosmatych stworów. Nie warto jednak zapominać o ich użytkowym charakterze. To nadal psy owczarskie! Ruchliwe, błyskotliwe, zainteresowane wszystkim co się dzieje dookoła, wyjątkowo związane z ludźmi. Do późnej starości potrafią zachowywać się jak nieokiełznane szczeniaki. Nie każdy potencjalny właściciel briarda zdaje sobie sprawę z tego, że ten wesoły, przepiękny pies nie jest kudłatą maskotką. To bystra, pełna temperamentu, inteligentna i często uparta rasa, o dość dobrze rozwiniętym instynkcie obronnym. Każdy, kto chce mieć takiego psa, powinien odznaczać się silną wolą, konsekwencją w działaniu, a jednocześnie wyrozumiałością, aby dobrze wychować swojego pupila. DUŻY CIASTECZKOWY POTWÓR Kudłate SerceBriard potrzebuje towarzystwa człowieka, niezwykle mocno kocha swoją ludzką rodzinę i uwielbia dzieci. Wymaga przewodnika, który zapanuje nad jego temperamentem. Nie nadaje się do trzymania w kojcu. Nie powinien być izolowany od ludzi i innych zwierząt. Lubi w zasadzie każdy rodzaj aktywności. Chętnie aportuje przedmioty, również w wodzie. Jest świetnym pływakiem. Wiele briardów nawet nurkuje za rzuconą im w wodzie zabawką. Podsumowując briard to po prostu niespożyty wulkan energii!

Ziołowe afrodyzjaki

Miłośnicy działkowych upraw chętnie poszerzają asortyment swoich corocznych zasiewów. Szczególnymi względami cieszą się rośliny rzadziej spotykane, o ciekawych walorach użytkowych. Do takich pożytecznych ciekawostek można zaliczyć przyprawy o działaniu afrodyzyjnym. Wśród znanych i szeroko stosowanych przypraw roślinnych są gatunki, których moce miłosne znano już w starożytności. Wyprawy po tzw. Korzenie przyczyniły się do wielu odkryć geograficznych i podbojów kolonialnych. Przynajmniej kilka z szerokiej gamy roślin przyprawowych możemy uprawia na działce. Bazylia jest rośliną leczniczą i przyprawową. W medycynie ludowej traktowana jako środek uspokajający, w fitoterapii stosowana jest głównie w schorzeniach przewodu pokarmowego. W Indiach jedną z odmian bazylii uważa się za świętą – spożycie bowiem codziennie jednego listka gwarantuje dobre zdrowie, płodność i satysfakcję w życiu seksualnym. Bazylia to wiedźmy ziele, nie używaj jej zbyt wiele. Bazylia sprowadzona została do Europy w średniowieczu jako roślina lecznicza i chroniąca przed złem. Prawdopodobne działanie afrodyzyjne występuje po spożyciu większych ilości tego ziela. Na pewno jest doskonałą przyprawą do warzyw tzw. Ciężkostrawnych tj. fasoli, grochu i kapusty kwaszonej. Poprawia smak mięsa wieprzowego, ryb i białego sera. Jest wysoko ceniona w kuchni włoskiej(jako przyprawa do spaghetti). Bazylia jest rośliną jednoroczną, można wysiewać ją wprost do gruntu, a także uprawiać w doniczkach. Lubczyk ogrodowy to standardowy afrodyzjak naszych przysłów, porzekadeł i zaklęć miłosnych. Chyba największą sławę miłosną zdobył właśnie w Polsce. Według zaleceń fitoterapii wyciągi z korzenia lubczyku usprawniają funkcjonowanie przewodu pokarmowego i dróg moczowych. Liście są doskonałą przyprawą do zup (smak maggi) oraz mięs: wołowiny, baraniny, drobiu i ryb. Herbatka z liści lubczyku ma działanie lekko uspokajające i poprawiające samopoczucie. W kuchni angielskiej młode łodygi są jadane jak szparagi lub stanowią komponent surówek. W dawnej Polsce popularna była nalewka na świeżych nasionach lubczyku zwana kordiałem. Działanie afrodyzyjne wydaje się funkcjonować na zasadzie „przez żołądek do serca”. Lubczyk jest rośliną wieloletnią. 2-3 rośliny ulokowane na uboczu działki, aby nie przeszkadzały w uprawie, z pewnością wystarczą do zaspokojenia potrzeb przyprawowych 4-osobowej rodziny (jeżeli będą używane tylko liście i owoce). Wielka moc drzemie w lubczyku, więc go dodaj do krupniku. Nietypową przyprawą znaną bardziej w fitoterapii jest koper włoski zwany fenkułem. Na południu Europy jest on byliną. U nas z uwagi na klimat zachowuje się jak roślina dwuletnia. Był ceniony jako lek i przyprawa przez zielarzy i smakoszy starożytnej Grecji, Egiptu, Rzymu, Hindusów i Chińczyków. W Polsce nasiona kopru włoskiego używane są do zapobiegania wzdęciom u niemowląt a także przez matki karmiące piersią. Przemyśle spożywczym olejek z kopru służy do aromatyzowania likierów, ciast i budyniu. Wchodzi w skład przypraw do ryb, majonezów ziołowych zup i sosów. Działanie afrodyzyjne, według przekazów, mają przede wszystkim tzw. bulwy – faktycznie dolna, zgrubiała część łodygi fenkułu. Wytworne kuchnie używają również nasion i liści. Za J. Neumayerem podaję przepis na potrawę afrodyzjakalną z fenkułem: 500 g bulw fenkułu 200 ml wytrawnego wina 100 g wędzonej piersi kurczaka (mogą być świeże lub mrożone krewetki) 200 ml rosołu z kury (może być z kostki rosołowej) 125 ml kremowej śmietany 2 kieliszki ouzo (grecki likier anyżkowy) Bulwy drobno pokroić, ugotować (10 minut), zmiksować. Dodać alkohol, śmietanę i mięso po ugotowaniu. Połączone działanie alkoholu i fenkułu gwarantuje ponoć rozkoszne spędzenie wieczoru. Do kąpieli nasiadowych wzmacniających utrudzonych partnerów wymieniany jest obok innych składników olejek cząbru ogrodowego. Cząber jest rośliną jednoroczną , pochodzi z basenu Morza Śródziemnego. Zaaklimatyzowany w Polsce od 10 wieków jest łatwy w uprawie ogrodowej, na balkonie czy w doniczce. Może służyć do przyprawiania potraw z roślin strączkowych (nie gotować), grzybów (oprócz pieczarek), gotowanych ryb, drobiu mięsa i sera. Niekiedy jako dodatek do napojów miłosnych bywa wymieniany także tymianek. W starożytnym Rzymie idących do boju wojowników pojono naparami z tymianku, co miało wzmacniać ich odwagę na polu bitwy. Być może stąd oczekiwane likwidowanie onieśmielenia w spotkaniach intymnych. Tymianek ma szerokie zastosowanie w farmacji, kosmetyce i przemyśle spożywczym. Jako przyprawa jest niezastąpionym dodatkiem do potraw tłustych. Polecany szczególnie do baraniny i dziczyzny, także do innych mięs. Poprawia smak zup z roślin strączkowych. Jest rośliną wieloletnią, bardzo łatwą w uprawie. Niewielka grządka na działce zapewni jego dodatek do potraw na cały chłodny okres roku. Tymianek jak macierzanka i do pizzy i do wianka. Na działkach spotyka się również pozostawiony na uboczu chrzan (trzymany przez zapobiegliwe gospodynie np. do kiszenia ogórków). Od czasów starożytnych jest to ulubiona potrawa Żydów. Ceniony i dziś, polecany jest w okresach rekonwalescencji z uwagi na bogactwo witaminy C, substancji mineralnych i enzymów wzmagających wydzielanie soku żołądkowego. W medycynie ludowej używany do łagodzenia dolegliwości reumatycznych. Prawdopodobnie z uwagi na falliczny kształt korzenia traktowany bywał jako afrodyzjak pobudzający aktywność seksualną. Z roślin uprawnych o działaniu afrodyzyjnym wymieniane są jeszcze: gorczyca czarna, kolendra siewna, lukrecja i inne. Te z uwagi na szczupłość powierzchni działek raczej nie mogą być brane pod uwagę. Można także korzystać z zalet roślin rosnących w stanie naturalnym, postrzeganych przez rolników jako chwasty, a dla zielarzy będące cennymi roślinami leczniczymi także w sferze intymnej.